KAYSERİ YÖRESİNİN OYUNLARI ve ÖYKÜLERİ

OYUNUN ADI             : AVŞAR EMİNEM

YÖRESİ                      : KAYSERİ PINARBAŞI-TOMARZA ve ÖEVRE AVŞAR KÖYLERİ

OYUNUN HİKAYESİ  :

                                     Emine kürt kızıdır.Ailesi göçer olduğu için,göçerler her mevsimde başka bölgede,başka yörededir.Bu gezinin temelinde sürüleri için bol otlu yaylaları arama,bulmagayesi vardır.Bu sebepledirki yazın Erciyes dağının eteklerindeki yaylaya gelirler.Bu yaylalara gelen göçerler zamanla kaynaşırlar.Ahbablık ve dostluklar kurulur.Kürt göçerlerinden olan Emine serpilmiş,büyümüştür.Bunu fark eden Ali'de yağız,çekici,kuvvetli,atikbir Avşar delikanlısıdır.Gönlünde Emineye karşı farklı şeyler yattığını hisseder.Yayladaki yaşlı ağaçın gövdesine sırtını verip, kavalını yanık yanık üfler.İşte iki farklı göçer arasında başlayan sevgi sonunda evlilikle sonuçlanımıştır.Oyunun hikayesi Avşara gelin giden Eminenin öyküsüdür.Emine Avşar olduğu için onun hareketleri sembolize edilerek,taklitle sunma oyunudur.

OYUNUN OYNANIŞ ŞEKLİ :

                                              Oyuna başlama tipik doğu halayını andırır.Eller bir birine kenetlenir.Karşılıklı gruplar bir birine yürürler.Daha sonra iki veya üç,dört kişi olan gruplara ayrılır.Dönüşler yapılır,bu oyun Avşarın taklit yetenegini ortaya koymaktadır.Bu oyun zaman zaman tarlada çalışan kız ve erkeklarin hareketleri sembolize edilmektedir.Kızların tarlaya gidişi,tarlaya ekin ekişi ve erkeklerinde  tarladaki ürünü kaldırması taklit edilir

                                                                                    Düzenleyen : AHMET NAMALDI

                                                                                          09-03-1987

OYUNUN ADI           : AVŞAR AĞIRLAMASI

YÖRESİ                     : KAYSERİ PINARBAŞI (Pazarören ve çevre köyler)

OYUNUN HİKAYESİ :

                                    Bu oyun Pınarbaşına bağlı pazarören ve bu nahiyeye bağlı köylerde oynanmaktadır.Oyun daha ziyadedüğün,bayram ve hasatı bol olduğu zamanlarda oynanır. Düğün olduğu zaman kızlar,kına gecelerinde kendi aralarında ve erkeklerde bir arada,çalar oynarlar.Düğün meydana inince,günümüzdeki oyunlarda olduğu gibi kız ve erkek müşterek oynanır.

                                    Avşar oyunlarının konusu  hep aşk,sevgi,tabiat güzelliklerine ve hasatın boluğuna mal edilmiştir.Çünkü kayseri ve buna bağlı kaza ve köyler geçmişte savaş ve afet gibi olaylara sahne olmamıştır.Bir karenfili oyunu karanfil çiçeğine.Topal serçe,bir topal kuşa ve ağırlana sevgi ,saygıya konu olmuştur.Avşar ağırlamasında kızlaın sevgililerine yada yakımlarına naz veya cilve yapması.Erkeklerde topluluktaki kızlara kur yapmaları gibi anlam taşımakta.Oysa oyun kız ve erkeklerini müşterek oynamasıyla,konu o zaman kendilerini izleyenlere karşı sevgi ve saygıyı sunmak anlamına gelmektedir.

OYUNUN OYNANIŞ ŞEKLİ:

                                              Bu oyun kız ve erkek karısık oynanmakta.Oyuna dizi bir grup şeklinde yada iki grup şeklinde başlanır.Müziğin ritmine göre önce karşı tarafa dizi kırılarak esnek hareket yapılır.Bu selamlama anlamına gelmektedir.Sonra dizi bu esnek hareketleriyle sağa ve sola dönerek bu yöndeki izleyicileride ve geriye dönerek arkada olanlarıda selamlayarak saygılarını ifade ederler.Bu ağırlama diğer yöre ağırlamalarından çok farklıdır.Selamlama bittikten sonra grup, üç ayak yürüyüşü ile dizi iki gruba ayrılır.Müziğin ritmi ile oyun biter.Bu sevgi ve selamlamayı oyunun bitiminden sonra hareketli diğer oyunlara geçilir.

 

                                                                             Düzenleyen : AHMET NAMALDI

                                                                                 25-02-1987

 

OYUNUN ADI                       :KIYILI

YÖRESİ                                 : KAYSERİ PINARBAŞI-TOMARZA ve ÇEVRE AVŞAR KÖYLERİ

OYUNUN HİKAYESİ             :

                                               Eski Türk boylarından olan Avşarlar,genellikle Türkmendirler.Avşarlar gelenekleri ve uğraşları gereği olarakdalık bölgelerinde dağ eteklerinde,ovalarda,yaylalarda yaşarlar.Bukadar geniş alanda yaşayan Avşarları sabit bir mekanda yaşamlarını sürdürmeleri taktir edilirki,olanakdızdır.Rivayet edildiğine göre yaylada şık,kıtıllı,kıtaraklı giysiler içinde güzel bir gelin yaşarmış.Bu gelin yerinde durmaz hep oynarmış.Hatta tarlaya çalışmaya giderken,çalışanlara su,azık götürürken bile kıvrak oyunlarını sergileyerek gidermiş.Nedeni sorulduğunda da hareketliliğinin kendini dinlendirdigini,tazelik ve zindelik kazandırdığını söylermiş.Yayla delikanlıları kıtraklı,şık geline vurgunlarmış.Gizli gizli etrafında dolanır,ona maniler söylerlermiş.Gelin bu hali hissettiği için kibirlenerekhep kıyıdadan,kenardan işine-yoluna gider gelirmiş.Bu halinden dolayı yöre halkı geline KIYILI adını takmışlar.

OYUNUN OYNANIŞ ŞEKLİ :

                                              Oyunumuz adını yukarıdaki rivayete göre geline yöre halkının taktığı isimden almaktadır.Oyun dört bölümden oluşmaktadır.Dizi halinde başlayan oyuncular ortaya daire yapıp,oyun figürlerine geçerler.Kız ve erkeklerden oluşan oyuncular elleri bellerinde sekerek ve sağa sola kıtraklı gelininyapmış olduğu yürüyüş tarzıyla hareket ederler.Daha sonra ikinci figüre geçerler.Beş'er defa hep birlikte içe ve dışa ayak atarak oyunu devam ettirirler.Üçüncü figürde oyuncu eşler ellerini birbirlerinin omuzlarına koyarak oynarlar.Son figür olarakta eşler yüzyüze gelmek şartıyla ellerin birbirine vurulması,sonra tutularak ilk figüre geçilir ve oyun böylece tamamlanmış olur.

 

 

                                                                                                               Düzenleyen : AHMET NAMALDI

                                                                                                                    25-02-1987